آیا می‌دانید چرا فقط یک بار به برخی از بیماری‌ها مبتلا می‌شویم؟

زمانی كه میكروب‌ها وارد بدن شما می‌شوند به وضعیتی به نام عفونت دچار شده‌اید. معمولاً این عفونت با تب و معده تحریک‌پذیر (اسهال) همراه می‌باشد. اما اگر برای مدتی استراحت كنید در بیشتر موارد دوباره بهبودی پیدا می‌کنید. شما باید برای این بهبودی از سیستم ایمنی خود تشكر كنید.

اما این همه آن چیزی نیست که سیستم ایمنی برای شما انجام می‌دهد. بدون شك تا به حال از مردم شنیده‌اید كه مثلاً می‌گویند: "من یكبار بناگوشه گرفتم پس دیگر نخواهم گرفت" یا اینكه "من امسال سرما خورده‌ام پس دوباره نخواهم گرفت". منظور مردم از این جملات این است که اگر یك عامل بیماریزا یك بار شما را مبتلا كرد و شما بهبودی پیدا کردید دوباره نمی‌تواند شما را مبتلا سازد. این توانایی یكی دیگر از اقدامات مهم سیستم ایمنی شماست. سیستم ایمنی شما همه انواع میکروب‌هایی كه شما را یک بار آلوده كرده‌اند به خاطر می‌سپارد تا اگر دوباره در معرض همان میکروب‌ها قرار گرفتید بیمار نشوید. متخصصان این توانایی را خاطره ایمنی نامیده‌اند. اگرچه خاطره ایمنی، شما را از ابتلای مجدد به یك میکروب خاص محافظت می‌كند اما نمی‌تواند در برابر یك عامل بیماریزای جدید به بدن كمك كند. با هر عفونت جدید سیستم ایمنی مجبور است از همان ابتدا عامل بیماریزای آن را به خاطر بسپارد.

روزانه ما با هزاران میکروب برخورد داریم. به مرور زمان كه بزرگتر می‌شویم سیستم ایمنی ما این شانس را داشته تا تعداد بیشتری از این میکروب‌ها را به خاطر بسپارد. واكسن‌های دوران کودکی هم به این تعداد اضافه می‌شوند. واكسن‌ها میكروب‌های کشته یا ضعیف شده‌ای هستند كه بدن می‌تواند در برابر آنها ایمنی ایجاد كند بدون اینکه شما بیمار شوید. اگر چه واکسن‌ها می‌توانند همه جنبه‌های پاسخ ایمنی را تقویت کنند اما در صورتی تاثیرگذار هستند که اولاً عامل عفونی در معرض سیستم ایمنی بوده و به عبارت دیگر خود را در بدن شما پنهان نکند و ثانیاً تغییرات ساختمانی زیادی در خود ایجاد نکند. خوب است بدانید مخفی شدن و تغییر ساختمان دو مکانیسم فرار میکروب‌ها از سیستم ایمنی هستند. در واقع محل‌هایی در بدن شما مثل عقده های عصبی از دسترس سیستم ایمنی دور هستند و نیز میکروب‌ها حین تکامل یاد گرفته‌اند که مرتبا پوشش سطحی خود را در بدن شما عوض کنند. این تغییرات ساختمانی طی هر بار ابتلا، سیستم ایمنی شما را با شکل جدیدی از عامل عفونی مواجه می‌کند تا از خاطره ایمنی برخوردار نشوند. ضمن آنکه اصولاً واکسن‌ها علیه آن دسته از عفونت‌ها که محدود به انسان بوده و مخازن حیوانی ندارند، تاثیرگذارتر هستند.

کلمه واکسن (Vaccine) از لغت لاتین vacca به معنی "گاو ماده" گرفته شده است. اما شاید از خود بپرسید واکسن چه ارتباطی با گاو ماده دارد؟ ادوارد جنر زمانی واکسیناسیون را کشف کرد که نشان داد تزریق ویروس بی خطر آبله گاوی، مردم را در برابر بیماری کشنده‌ی آبله انسانی محافظت خواهد کرد.


هیچ نظری ارسال نشده است