سلول‌های ایمنی چگونه به یکدیگر کمک می‌کنند؟

سلول‌های ایمنی موجود در گره‌های لنفاوی و دیگر نقاط بدن از تعداد زیادی مولکول برای تبادل اطلاعات بین خود استفاده می‌کنند. "سیتوکین‌ها" مولکول‌هایی هستند که سلول‌های ایمنی به طور معمول از آنها برای برقراری ارتباط استفاده می‌کنند.

حتی اگر سلول‌های ایمنی از یکدیگر دور باشند، سیتوکین‌ها درست مانند یک نامه امکان تبادل اطلاعات را بین آنها برقرار می‌کنند. این مولکول‌های محلول، واسطه های پروتئینی کوچک سیستم ایمنی می‌باشند. تفاوت این مولکول‌ها با نامه در این است که برای رساندن اطلاعات به مقصد، نیازی به آدرس ندارند. در واقع سیتوکین‌ها اشکال مختلفی دارند و تنها سلول‌های ایمنی که "جعبه دریافت نامه ی" آنها  شکلی مکمل شکل سیتوکین داشته باشد آن را دریافت می‌کنند (مثل قفل و کلید). به این جعبه دریافت نامه "گیرنده سیتوکین" می‌گویند. توجه داشته باشید که این گیرنده با گیرنده آنتی‌ژن فرق دارد. 

سیتوکین‌ها حامل پیام های مختلفی برای سلول هستند، از جمله "بیدار شو!"، "تقسیم شو!" در صورتی که دیگر سیتوکین‌ها پیام هایی چون استراحت و خود تخریبی به سلول می‌دهند. زمانی که سلول‌ها دستوری مبنی بر شروع به کار دریافت می‌کنند، برخی به شدت مشغول به کار می‌شوند و بعضی دیگر بر اساس موقعیت در جا می‌میرند. در واقع سلول‌های ایمنی با کمک سیتوکین‌ها یک شبکه تخصصی اطلاعات ایجاد کرده‌اند. درست شبیه استفاده مردم از موبایل و ایمیل برای ارتباط با افرادی که در نزدیکی آنها زندگی نمی‌کنند. سلول‌های ایمنی هم حین گردش در بدن برای برقراری ارتباط با یکدیگر از شبکه سیتوکینی استفاده می‌کنند. 

محققان تاکنون تعداد کمی از انواع سیتوکین‌ها را کشف کرده‌اند. این مولکول‌ها از سلول‌های مختلفی ترشح می‌شوند و به اعتبار منشا سلولی خود حین کشف اسامی متفاوتی پیدا کرده‌اند. به عنوان مثال اینترلوکین‌ها از لکوسیت‌ها ترشح می‌شوند، لنفوکین ها توسط لنفوسیت‌ها و مونوکین‌ها توسط مونوسیت-ماکروفاژها تولید می‌شوند. نوع دیگری از سیتوکین‌ها، فاکتورهای محرک رشد کلونی نامیده می‌شوند ؛ چرا که موجب رشد، تکثیر و تمایز سلول‌های خون ساز می‌شوند. کموکین‌ها به دلیل خاصیت جذب شیمیایی که دارند به این نام خوانده می‌شوند و بالاخره اینترفرون ها سیتوکین‌هایی هستند که خاصیت ضد ویروسی داشته و باعث تداخل در چرخه تکثیر ویروس‌ها می‌شوند. به همین علت اینترفرون ها در درمان هپاتیت c و سرطان مورد استفاده قرار می‌گیرند. 

سیتوکین‌ها معمولاٌ به صورت گذرا عمل کرده و حالت ذخیره ای ندارند. بسیاری از سیتوکین‌ها تنها واجد یک اثر نیستند و می‌توانند چندین عملکرد داشته باشند. اثرات سیتوکینی می‌تواند هم راستا با یکدیگر و یا در مخالفت با یکدیگر باشد. این پیچیدگی رفتار در نهایت لطمه ای به نظم ارتباطی بین آنها و همین طور سلول‌های ایمنی وارد نمی‌کند و در نهایت همگی آثار مربوط به آنها شامل تحریک، مهار، تمایز، مرگ و حرکت تامین می‌شوند .


هیچ نظری ارسال نشده است