آلرژی چیست؟

طبق تعریف آلرژی پاسخ غیرطبیعی بدن به بعضی عوامل خارجی است که به طور معمول بی ضرر بوده و در افراد غیر آلرژیک هیچ واکنشی ایجاد نمی‌کنند. این مواد را آلرژن یا حساسیت زا می‌نامند و انواع مختلفی دارند. 

شایعترین آلرژن در تمام جهان گرده گیاهان مختلف شامل درختان، انواع چمن و علف هرز می‌باشند. سایر مواد حساسیت‌زای شایع شامل آلرژن‌های غذایی، بعضی داروها و مواد آرایشی، محصولات پوست و موی حیوانات و هیره غبار منزل می‌باشند. با ورود این مواد در هر محلی از بدن افراد آلرژیک، معمولاً واکنش‌های سیستم ایمنی در همان محل راه اندازی شده و آلرژی ایجاد می‌شود. مثلاً متعاقب خوردن آلرژن غذایی، علایم گوارشی مانند دل درد و تهوع و استفراغ ایجاد می‌شود و متعاقب استنشاق گرده گیاه، علایم تنفسی مثل سرفه، تنگی نفس، آبریزش بینی و عطسه شروع می‌شود. همچنین متعاقب نوازش حیوانات خانگی کهیر پوستی عارض می‌شود.
.

علّت آلرژی چیست؟
اینکه چرا بعضی افراد دچار آلرژی می‌شوند و بعضی دیگر علیرغم برخورد با آلرژن هیچ واکنشی نشان نمی‌دهند دقیقاً معلوم نیست اما برخی عوامل افراد آلرژیک را مستعد حساسیت می‌کنند. مهم‌ترین این عوامل ژنتیک است به نحوی که ابتلای یک یا هر دو والدین احتمال آلرژی را در فرزندان به شدت افزایش می‌دهد. برخورد با عوامل آلرژن هم ریسک ابتلا به آلرژی را افزایش می‌دهد. مثلاً هر چه فرد ارتباط بیشتری با فضای سبز داشته باشد بیشتر مستعد آلرژی خواهد بود. از سایر عوامل می‌توان به کم جمعیت بودن خانواده و داشتن زندگی مدرن اشاره کرد به نحوی که میزان آلرژی در خانواده‌های مرفه بیشتر است و یا خانواده‌های روستایی کمتر به آلرژی مبتلا می‌شوند. یک فاکتور خطر بسیار مهم دیگر در بروز آلرژی آلودگی هوا و در معرض قرار گرفتن با دود سیگار و سایر دخانیات می‌باشد.

.

  • نکات مهم آلرژی فصلی:

هر چند درختان در اواخر زمستان و بهار، و چمن‌ها در اواخر بهار و تابستان باعث عطسه، آبريزش و خارش بينی می‌شوند اما علف‌های هرز باعث آلرژی فصلی در اواخر تابستان و پاییز می‌شوند.

برخی افراد نيز به گرده‌ی درختان سرو حساسیت دارند که اوج آن در اواخر زمستان و همچنین بهار است. زمستان‌های گرم اخیر نیز برای افراد مبتلا به آلرژی فصلی در بهار ایجاد مشکل می‌کند چرا كه علائم حساسیت‌شان زودتر آغاز می‌شود.

.

شیوع آلرژی چقدر است؟

آلرژی یا حساسیت شایع‌ترین بیماری غیر واگیر در جهان می‌باشد. اینکه دقیقاً چه تعداد بیمار آلرژیک در ایران وجود دارد معلوم نیست اما بطور کلی شیوع آلرژی را 20 درصد جمعیت تخمین می‌زنند هر چند بنظر می‌رسد این آمار در شهرهای صنعتی و کلان شهرهای ایران از این هم بالاتر باشد. از بین همه انواع آلرژی، آلرژی فصلی یا رینیت آلرژیک شایع‌ترین بیماری نوع محسوب می‌شود.

.

الگوی گرده افشانی گیاهان در ایران چگونه است؟

• به طور کلی در ایران و بسیاری از نقاط جهان، گرده افشانی اغلب درختان در فصل بهار، چمن‌ها در فصل بهار و اوایل تابستان و علف‌های هرز در تابستان و اوایل پاییز صورت می‌گیرد.

• به طور معمول در مناطق مرکزی و شمالی کشور ایران اغلب گیاهان در اواخر فصل پاییز و در سراسر فصل زمستان گرده افشانی ندارند. اما گرده افشانی گیاهان بخصوص علف‌های هرز در نیمه جنوبی کشور ممکن است تا اواخر فصل پاییز و حتی دی ماه به طول انجامد.

• دوره گرده افشانی گیاهان در ایران و سراسر جهان به عوامل مختلفی بستگی دارد که بعضی از این عوامل عبارتند از:

گونه گیاه، موقعیت جغرافیایی و شرایط آب و هوایی نظیر دما، رطوبت، میزان بارش و یا آلودگی هوا. شایان توجه است این عوامل، بویژه آلودگی هوا می‌تواند اثر زیادی بر میزان تولید گرده، طولانی‌تر شدن دوره گرده افشانی و حتی میزان آلرژی‌زایی گرده داشته باشد.

• دوره گل دهی و گرده افشانی گیاهان تحت تاثیر کم آبی و خشکسالی ممکن است تغییراتی داشته باشد.

.

  • آیا می‌دانید چمن یک آلرژی‌زای شایع در ایران است؟

گرده انواع چمن (علف) از مهمترین منایع آلرژن در بسیاری از بیماران مبتلا به آلرژی می‌باشد. انواع چمن پنجمین خانواده بزرگ گیاهان به شمار می‌روند و در سرتاسر جهان و ایران به وفور رشد می‌کنند. اعضای این خانواده سهم بزرگی از اقتصاد کشاورزی را به خود اختصاص داده و کاربرد زیادی در جنبه‌های مختلف زندگی انسان و حیوانات دارند. به عنوان مثال بعضی دانه‌های خوراکی و غلات و علوفه از چمن‌ها تهیه می‌شوند. با این حال نقش آلرژی‌زایی آن‌ها در طب آلرژی حایز اهمیت بوده و شناسایی انواع خاص و فصل گرده افشانی آن‌ها در مناطق مختلف کشور به منظور کنترل شرایط پرهیز در بیماران ضروری می‌باشد. 

.

مهمترین چمن‌های آلرژی‌زا در ایران عبارتند از: 

چمن پنجه مرغی (Bermuda)

چمن پنجه مرغی با نام انگلیسی Bermuda grass نوعی چمن بومی ایران و از خانواده گندمیان است که به وفور در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری ایران رشد می‏کند. دوره گرده افشانی این چمن فصل تابستان و پاییز می‌باشد و البته بر اساس دمای معمول هر موقعیت جغرافیایی، ممکن است گرده افشانی آن از بهار شروع شده و تا پایان پاییز ادامه یابد. آلرژی با گرده این چمن بسیار شایع می‌باشد.

.

لولیوم (Rye grass)

چمن لولیوم با نام انگلیسی Rye grass از خانواده گندمیان بوده و معمولاً از آن برای زیباسازی فضاهای شهری و چمن‌کاری زمین های فوتبال استفاده می‌شود. چمن لولیوم به وفور در مناطق مختلف کشور ایران می‌روید و دوره گرده افشانی آن اواخر بهار تا اوایل فصل تابستان می‌باشد. آلرژی با گرده این چمن بسیار شایع می‌باشد.

علف باغ (Orchard)

با نام انگلیسی Orchard، Cock’s grass یا Cat grass به طور پراکنده و خودرو در بسیاری مناطق ایران و گوشه کنار باغ‌ها و فضاهای سبز رشد می‌کند. فصل گرده افشانی آن تابستان و عمدتاً خرداد و تیر می‌باشد. این چمن به دلیل وفور و وسعت جغرافیایی علت شایع بروز یا تشدید آلرژی در بسیاری از بیماران بخصوص در فصل تابستان می‌باشد.

 علف دم گربه‌ای  (Timothy)

علف دم گربه‌ای چمنزار با نام انگلیسی Timothy grass یک گیاه علفی چندساله از خانواده گندمیان است که بومی قاره اروپا است و البته در استان‌های شمالی ایران هم به وفور رشد می‌کند. دوره گرده افشانی این گیاه اواخر فصل بهار تا اوایل فصل تابستان می‌باشد و از عوامل شایع آلرژی‌زا در ایران بخصوص نواحی شمالی و دامنه‌های جنوبی البرز می‌باشد. از این گیاه به عنوان علوفه خشک در تغذیه احشام استفاده می‌شود.

.

.

.

---------------------------------------------------------------------------------------------


هیچ نظری ارسال نشده است